Maken

Vorige week werd ik in een zaaltje geïnterviewd over mijn laatste boek en ook over eerdere. Wat altijd aan de orde komt, is de vraag of het ‘echt gebeurd’ is. Nu vind ik ‘echt gebeurd’ een breed begrip. Ik bedoel: ik kan zeggen dat het echt gebeurd is, want ik heb het bedacht, het is me in mijn gedachten overkomen, dus ja, het is waar.
Als iemand me over een droom vertelt, zal ik nooit zeggen: het is maar een droom. Die droom wás er immers, in de nacht, in je slaap. Je hebt die niet verzonnen.
Ik schrijf haast nooit over dromen, maar als ik dat wel zou doen, maakte ik van zo’n droom meer dan die was. Dat is immers belangrijk voor je werk als schrijver: van alles iets maken.
Waarom het gaat, is dat wat je schrijft, wat veroorzaakt bij de lezer, ontroering, een lach, fascinatie, troost, inspiratie om ergens wat langer over na te denken, spanning. Of het allemaal echt gebeurd is, doet er in vrij geringe mate toe.
Toen ik een tijdje geleden een lezing hield in de vrouwengevangenis in Nieuwersluis en dit ook vertelde, stond een van de gedetineerden op en zei: ‘De rechter denkt heel anders over dat soort dingen, Thomas.’
Terug naar de vraag of iets echt gebeurd is: omdat ik de hele dag van alles zit te bedenken, terwijl ik zoekend door mijn fantasie dwaal, wéét ik het soms niet eens. Onderhand heb ik geen idee meer of ik dat erg moet vinden.
Ik lees over Willem Wilbrink (99) en zijn kampverleden. Er zijn twijfels over zijn verhalen. Eerste wat ik dus denk is dat het gaat om wat die verhalen betekenen voor anderen, en daarom ook voor hemzelf. Bovendien: misschien werd er wel zo met zijn leven gesold dat hij een ander heeft bedacht. 
Daarbij: had nog even gewacht met die twijfels.