Ruimte

‘We leven in een vrij land, hoor!’
Soms, vaker dan soms, hoor je dat iemand zeggen die iets doet wat je moeilijk of irritant vindt. Je zegt er wat van. En dan komt het: `We leven in een vrij land, hoor.’
Het zou een triomfantelijke uitroep kunnen zijn, maar dat is het niet. De ander zegt zelf wel uit maken wat wel of niet kan.
Is dat vrijheid?
Vrijheid is een sensatie die je deelt, die je aan elkaar geeft of doorgeeft. Het is ook de ruimte die je elkaar gunt.
Vrijheid van meningsuiting. Ook zoiets. Een fundamentele verworvenheid. Veel mensen die zich beroepen op vrijheid van meningsuiting, geven geen mening, want een mening is iets waarover je zou kunnen nadenken, die iets toevoegt aan wat je al weet. Veel van die meningsuitingen zijn hoogst primaire reacties, kleinzielige vonnissen, een manier om om je heen te slaan, jezelf belangrijker te maken dan je bent.
Natuurlijk denk ik ook aan mensen die hun land ontvluchten omdat op een eigen mening de doodstraf kan staan. Die komen naar hier, want ze hebben gehoord dat het een vrij land is. Ze konden zich waarschijnlijk niet voorstellen dat een groot deel van de inwoners van dat prachtige vrije land, niet bereid is die vrijheid te delen.
Alweer: delen.
Dat is vrijheid: dat je dat kunt, dat je dat mag. De ruimte die je elkaar geeft komt voort uit de ruimte in je hoofd. In je hart.
Misschien wordt de vraag ieder jaar dwingender: wat vieren we als we vrijheid vieren. Afgelopen dagen werd ons de vraag gesteld: wat doe jij voor vrijheid?
Sterke vraag die je nog kunt nuanceren: wat doe jij mét vrijheid? Vrijheid is geen sensatie die je zomaar overkomt.
De vraag is: hoe kunnen we het regelen met elkaar? Regelen kan weg: hoe kunnen we met elkaar?